KURBAN BAYRAMI

Ülkemizde ve Orta Doğu coğrafyasında kurban bayramı nasıl kutlanacak?

Sağlıklı, huzur dolu, kardeşlik ve barış içinde bir bayram dilemeyi ne kadar isterdim. Oysa savaşın içinde insanların bayram yapacak halleri mi var?

Böyle bir ortamda; kurbanlık seçimlerinin, kesimlerinin doğru şekilde yapılması, gıda güvenliği, etlerin saklanması, hazırlanması ve pişirme yöntemlerinde bilinçli davranmayı anlatmak ne kadar yavan kalıyor.

Bir diğer konu da bu hayvanları kurban etmek ne kadar doğru?

Ancak halk sağlığı yönünden uyarmak istediğim bazı konular var.

Kurban edeceğiniz canlının veteriner kontrolünden geçirilmiş olduğundan emin olmalısınız. Hastalıklı hayvanların sizi ve çevrenizdeki kişileri de hasta edeceğini unutmayınız.

" Hayvanlardan insanlara hastalık yapıcı mikroorganizmaların bulaştığını bilmenizi isterim."

"İkinci önemli nokta kesim aşamasıdır.  Uygun olmayan yerlerde ve işin ehli olmayan kişilerin yapacağı kesimler insan sağlığını bozar.

Her yıl televizyonlarda kaçan hayvanlar, kovalayan ahali, kan ve pislik içindeki kesim yerlerini görüyoruz. Bunun insan sağlığına olan etkilerini göz ardı edemeyiz.

Gerekli temizlik ve hijyen koşullarının olmayışı mikroorganizmalar için harika bir yaşam ortamı oluşturur. Etler uygun koşullarda kesilmez, doğru pişirilmez, uygun sıcaklıklarda bekletilmezse hayvanlardan insanlara geçen parazit ve mikroplardan nasibimizi alırız. Tenya, şarbon, tüberküloz, salmonella gibi pek çok hastalık etkeni ile karşılaşırız. Bayram da ishal, kusma, karın ağrısı çekmek de hiç çekilmez.

"Kurbanı hemen kesildikten sonra yemeyin"

Kurban bayramında yapılan yanlış alışkanlıkların başında kurban etlerinin kesildikten hemen sonra hatta sabah kahvaltısında tüketilmesi yapılır. Hayvan ilk kesildiğinde ölüm sertliği olarak adlandırdığımız bir sertlikte olur. Rigor-mortis denilen etin enzimatik değişikliği beklenmelidir. Soğuk ortamda birkaç gün bekletildikten sonra tüketilmesi uygundur.

"Eti doğru pişirerek vitamin ve minerallerini kaybetmeyin"

Ete uygulanan pişirme yöntemleri, etin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Etin lezzeti, kıvamı, kokusu, vitamin – mineral içeriği ve tamamen pişirme yöntemiyle ilgilidir.

Doğru pişirme yöntemleri; ızgara, haşlama, fırında veya sebzelerle birlikte tencerede pişirmedir. Etlerin çok uzun süre yüksek ısıyla temas etmesi; kızartma, kavurma veya mangal-barbekü şeklinde pişirme  karsinojen öğelerin oluşumuna neden olmaktadır, ayrıca mangalda pişirme sırasında etin dış kısmı hızlı şekilde pişmekte proteinler katılaşmakta ve etin iç kısmı çiğ kalmaktadır. Etlerin az pişmiş veya çiğ tüketilmesi etin kalitesini düşüreceği gibi, besin zehirlenmelerine de neden olabilir.

Et ile yapılan yemeklere ise ayrıca yağ eklenmemelidir. Kırmızı et doymuş yağ içeriği yüksek bir besin olması nedeniyle yemekler zaten lezzetli olacaktır, ilave yağ eklenmesi vücudu ek yük getirecek diyetle alınan yağ miktarının artmasına neden olacaktır. Özellikle kuyruk yağı iç yağı tereyağı gibi yağların kullanımından kaçınılmalıdır.

Etler ızgarada pişirilecekse vitamin kaybını önlemek ve karsinojen madde oluşumunu engellemek için ateşten 15cm uzakta ızgaraya yerleştirilmeli ve kömürler kor halini aldıktan sonra pişirilmelidir."

"Kronik hastalığı olanlar bayramda eti fazla kaçırmamalı"

"Kurban bayramında özellikle şişmanlık, kalp-damar hastalığı, diyabet ( şeker hastalığı ), hipertansiyon, mide-barsak rahatsızlığı olan bireyler ve yaşlılar beslenmelerine dikkat etmek zorundadır.

Kırmızı et doymuş yağ, kolesterol içeriği oldukça yüksek besindir. Mümkün olduğu kadar etin görünür yağlarını temizleyin. Bilimsel araştırmalar, yağlı kırmızı et tüketiminin kan yağları ve ürik asit düzeylerinde artışa neden olduğunu göstermektedir. Ayrıca fazla tüketimin kolon, mide, prostat kanseri riskini arttırdığı da bilinmektedir. Ancak kırmızı eti beslenme hayatımızdan tamamen çıkarmak da yanlıştır. Türk halkında ve özellikle kadınlarda demir eksikliğine bağlı anemi oldukça yaygındır. Bu nedenle haftada 1-2 kez doğru pişirme yöntemleri ile hazırlanmış kırmızı et tüketimi sağlıklı birey olmada önemli bir seçimdir.

Kurban eti nasıl saklanmalıdır?

Etleri uzun süre saklamak istenildiğinizde parçalara ayrılarak buzdolabı poşeti veya yağlı kağıda sararak, buzdolabının derin dondurucu kısmında bir kaç hafta saklayabilirsiniz. Etler soğuk depolarda –32 derecede dondurularak, -18 derecede uzun süre saklanabilir.

Etler, -2 0C de birkaç hafta, -180C de ise daha uzun süre saklanabilir. Etlerin tüketilecek kadarı buzdolabının orta raflarında çözdürülmeli, çözdürülen etler tekrar dondurulmamalıdır.

Barış ve sevgi içeren bir bayramınız olsun